Pompaların Negatif Emiş Şartlarında Kullanımı

MAKSİMUM EMİŞ DERİNLİĞİNİN TESPİTİ (Z1)

Pompanın kavitasyondan korunması için gerekli maksimum emiş derinliğinin tespitinde kullanılacak formül;

Z1 = Pb – NPSH gerekli – Hr – pV

Pb: Barometrik basınç (mSS). Deniz seviyesinden yüksekliğe göre değişir. Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça barometrik basınç azalır. (Bknz. tablo 2)

Hr: Pompa emiş hattındaki toplam iletim kayıpları (mSS).

pV: Buhar basıncı (mSS). Su sıcaklığına göre değişir. (Bknz. tablo 1)

NPSH gerekli: (Emiş ağzındaki net pozitif basınç). Pompa öngörülen çalışma şartlarındaki NPSH değeridir.

 

Buhar Basıncı Tablosu - Tablo 1

Atmosferik Basınç (Pb) Yüksekliğe Göre Değişim Tablosu - Tablo 2

 

Örnek: Net emiş derinliğinin hesabı
Q : 13 m³/h
NPSH : 4 mSS
Pb : 10,13 mSS
Hr : 2 mSS (Yaklaşık olarak kabul edelim)

Üç farklı su sıcaklık şartında sistemi kullandığımızı düşündüğümüzde;

 T = 20°C’ de Pv : 0,22 mSS

Z1 = 10,13-4-2-0,22 = 3,91 m

 

T = 50°C’ de Pv : 1,147 mSS

Z1 = 10,13-4-2-1,147 = 2,98 m

 

T = 80°C’ de Pv : 4,67 mSS

Z1 = 10,13-4-2-4,67 = - 0,54 m

 

Not : Net emiş derinliğinin tespitinde emniyet payı olarak (-0,5m) almak uygun olacaktır.

Pompaların Negatif Emiş Koşullarında Çalıştırılması Durumunda Kavitasyon Oluşmaması İçin Alınması Gereken Önlemler Nelerdir?

  1. Pompa, emiş yapılacak su deposunun hemen üzerine monte edilmeli tek dirsek ile su deposuna bağlanmalıdır.(Pompa emiş hattının uzunluğu minimum seviyede tutulmalıdır.)
  2. Emiş hattındaki su hızı, maksimum pompa debisi dikkate alınarak 1.5 m/s den yüksek olmamalıdır. Maksimum debi ve 1.5m/s su hızı dikkate alınarak pompa emiş hattının çapı tespit edilmelidir.
  3. Emiş hattı mümkün olduğunca düz bir hat olmalı, filtre, pislik tutucu vb. lokal kayıp yaratacak armatürlerin kullanımından kaçınılmalıdır.
  4. Hesaplamalar sonucu tespit edilen emiş yüksekliği(Z1) değerinden daha derin bir noktadan pompa emişe zorlanmamalıdır. Müsaade edilir emiş yüksekliği(Z1) aşıldığında pompa kavitasyona uğrayacaktır.
  5. Emiş yapılacak su sıcaklığı önemli bir parametredir, su sıcaklığı arttıkça buharlaşma kayıpları artacak ve pompanın emiş yapabileceği net yükseklik düşecektir.(Bknz, yukarıdaki örnek hesaplama.)
  6. Deniz seviyesinden yükseklere çıkıldıkça atmosferik basınç azalmaktadır. Deniz seviyesinde atmosferik basınç Pb =10,13mSS olup, deniz seviyesinden yüksek yerlerde ya yukarıdaki tablodan Pb değeri okunmalı ya da kabaca -0,5mSS Pb değerinin düşük alınması gerekmektedir.